چرا ان‌ال‌پی؟
نویسنده:سهیلا دادخواه
ان‌ال‌پی فقط مجموعه‌ای از تکنیک‌ها برای تغییر رفتار یا بهتر حرف زدن نیست. اگر بخواهیم عمیق‌تر نگاه کنیم، ان‌ال‌پی یک شیوه نگاه کردن به انسان است؛ نگاهی که می‌پرسد انسان‌ها چگونه تجربه‌های خود را می‌سازند، چگونه معنا می‌دهند، چگونه تصمیم می‌گیرند، چگونه ارتباط برقرار می‌کنند و چگونه می‌توانند الگوهای محدودکننده خود را تغییر دهند.
در آکادمی جهان سرومی، ما ان‌ال‌پی را فقط به عنوان چند ابزار آموزشی نمی‌بینیم. برای ما، ان‌ال‌پی راهی برای فهم دقیق‌تر ذهن، زبان، احساس، رفتار و ارتباط انسانی است. این مسیر به ما کمک می‌کند بفهمیم چرا بعضی افراد در شرایط مشابه واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند، چرا بعضی باورها زندگی انسان را محدود می‌کنند، چگونه کلمات می‌توانند احساس و تصمیم را تغییر دهند و چطور می‌توان با آگاهی، تمرین و روش درست، مسیر تازه‌ای در زندگی و کار ساخت.
به همین دلیل، دوره‌های ان‌ال‌پی برای کسانی مناسب‌اند که فقط به دنبال یادگیری تکنیک نیستند؛ بلکه می‌خواهند خودشان، دیگران، روابط، تصمیم‌ها و مسیر رشد خود را عمیق‌تر بشناسند. این شناخت می‌تواند در زندگی شخصی، رابطه‌ها، کوچینگ، آموزش، مدیریت، درمان، فروش، رهبری، والدگری، تولید محتوا و حتی مسیر کارآفرینی آموزشی تأثیرگذار باشد.
فلسفه ان‌ال‌پی چیست؟
فلسفه ان‌ال‌پی بر این ایده استوار است که تجربه انسان مستقیماً فقط از واقعیت بیرونی ساخته نمی‌شود، بلکه از برداشت، تفسیر، زبان، تصویرهای ذهنی، احساسات، باورها و الگوهای درونی او شکل می‌گیرد. به زبان ساده‌تر، ما جهان را فقط آن‌طور که هست تجربه نمی‌کنیم؛ بلکه آن را از پشت فیلترهای ذهنی، عاطفی، زبانی و تجربی خود می‌بینیم.
برای مثال، دو نفر ممکن است در یک موقعیت یکسان قرار بگیرند؛ یکی آن را تهدید ببیند و دیگری فرصت. یکی از یک شکست، احساس بی‌ارزشی بگیرد و دیگری آن را تجربه‌ای برای یادگیری بداند. تفاوت این دو نفر فقط در اتفاق بیرونی نیست، بلکه در شیوه پردازش آن اتفاق در ذهن، زبان و احساس آن‌هاست.
ان‌ال‌پی تلاش می‌کند این فرایندها را قابل مشاهده‌تر، قابل فهم‌تر و قابل تغییرتر کند. یعنی به ما کمک می‌کند بفهمیم انسان چگونه در درون خود تجربه می‌سازد و چگونه می‌تواند با تغییر در زبان، تصویرهای ذهنی، توجه، باورها، حالت‌های احساسی و الگوهای رفتاری، تجربه متفاوتی از خود و زندگی بسازد.
از این نگاه، انسان موجودی ثابت و بسته نیست. انسان می‌تواند یاد بگیرد، تغییر کند، الگوهای تازه بسازد، از تجربه‌های گذشته معناهای تازه استخراج کند و آینده خود را آگاهانه‌تر طراحی کند. همین نگاه، یکی از دلایلی است که ان‌ال‌پی برای آموزش، کوچینگ، رشد فردی، ارتباطات و کار حرفه‌ای با انسان بسیار کاربردی شده است.
پیش‌فرض‌های ان‌ال‌پی؛ پایه‌های فکری این رویکرد
ان‌ال‌پی بر اساس مجموعه‌ای از پیش‌فرض‌ها شکل گرفته است. منظور از پیش‌فرض، قانون قطعی و غیرقابل بحث نیست؛ بلکه یک نوع نگاه کاربردی به انسان و تغییر است. این پیش‌فرض‌ها به ما کمک می‌کنند در ارتباط با خود و دیگران، انعطاف‌پذیرتر، دقیق‌تر و مؤثرتر عمل کنیم.
یکی از معروف‌ترین پیش‌فرض‌های ان‌ال‌پی این است که نقشه، سرزمین نیست. یعنی برداشت ما از واقعیت، خود واقعیت نیست. هر انسان بر اساس تجربه‌ها، باورها، زبان، فرهنگ، خاطرات، ترس‌ها و ارزش‌های خود، نقشه‌ای از جهان می‌سازد. وقتی این را بفهمیم، کمتر اصرار می‌کنیم که فقط نگاه ما درست است و بیشتر تلاش می‌کنیم دنیای ذهنی دیگران را درک کنیم.
پیش‌فرض مهم دیگر این است که هر رفتار، در یک سطحی، هدف یا نیتی دارد. این به معنای تأیید همه رفتارها نیست؛ بلکه یعنی پشت بسیاری از رفتارهای انسانی، نیازی، ترسی، تلاشی برای محافظت، جلب توجه، امنیت، عشق، کنترل یا بقا وجود دارد. وقتی به جای قضاوت سریع، نیت و نیاز پشت رفتار را ببینیم، امکان تغییر عمیق‌تر و انسانی‌تر فراهم می‌شود.
یکی دیگر از پیش‌فرض‌های مهم ان‌ال‌پی این است که انسان‌ها منابع لازم برای تغییر را در درون خود دارند یا می‌توانند آن‌ها را بسازند. گاهی فرد فراموش کرده که توانمند است، گاهی منابعش فعال نیستند، گاهی در گذشته گیر کرده، یا گاهی مسیر دسترسی به توانایی‌هایش را نمی‌شناسد. ان‌ال‌پی کمک می‌کند این منابع دیده، فعال و به شکل کاربردی وارد زندگی شوند.
پیش‌فرض «شکست وجود ندارد، فقط بازخورد وجود دارد»
یکی از نگاه‌های قدرتمند در ان‌ال‌پی این است که شکست، پایان مسیر نیست؛ بازخوردی برای اصلاح مسیر است. این جمله ممکن است ساده به نظر برسد، اما اگر واقعاً وارد زندگی شود، می‌تواند شیوه تصمیم‌گیری، یادگیری و رشد انسان را تغییر دهد.
بسیاری از افراد وقتی در کاری نتیجه نمی‌گیرند، سریع خودشان را قضاوت می‌کنند. می‌گویند من نمی‌توانم، من کافی نیستم، من همیشه خراب می‌کنم، یا این مسیر برای من نیست. اما ان‌ال‌پی به ما پیشنهاد می‌کند که به جای چسباندن برچسب شکست به خودمان، بپرسیم: این تجربه چه چیزی به من نشان داد؟ کدام روش جواب نداد؟ چه چیزی باید تغییر کند؟ دفعه بعد چه کاری را می‌توانم متفاوت انجام دهم؟
این نگاه برای آموزش، کوچینگ، مدیریت، کارآفرینی و رشد فردی بسیار مهم است. چون هیچ مسیر حرفه‌ای بدون خطا، تجربه، اصلاح و یادگیری ساخته نمی‌شود. اگر انسان از هر نتیجه‌ای فقط برای قضاوت خود استفاده کند، به‌تدریج متوقف می‌شود. اما اگر از نتیجه‌ها به عنوان بازخورد استفاده کند، مسیر رشد باز می‌ماند.
در دوره‌های ان‌ال‌پی، شرکت‌کننده یاد می‌گیرد با تجربه‌های خود رابطه تازه‌ای بسازد. به جای فرار از اشتباه، آن را تحلیل کند. به جای سرزنش خود، الگو را ببیند. به جای توقف، مسیر را اصلاح کند. این یکی از مهارت‌هایی است که می‌تواند در زندگی شخصی و حرفه‌ای تأثیر عمیقی بگذارد
پیش‌فرض «معنای ارتباط، پاسخی است که دریافت می‌کنیم»
در ان‌ال‌پی گفته می‌شود که معنای ارتباط، پاسخی است که دریافت می‌کنیم. این جمله یعنی ارتباط فقط آن چیزی نیست که ما قصد داشتیم بگوییم؛ بلکه آن چیزی است که طرف مقابل دریافت، تفسیر و احساس کرده است.
بسیاری از سوءتفاهم‌ها از همین‌جا شروع می‌شوند. ما فکر می‌کنیم چون نیت خوبی داشته‌ایم، پس ارتباط ما هم حتماً درست منتقل شده است. اما در واقع، ممکن است لحن، کلمات، زبان بدن، زمان گفت‌وگو، حالت احساسی یا تجربه قبلی طرف مقابل باعث شود پیام ما طور دیگری دریافت شود.
این پیش‌فرض به ما کمک می‌کند در ارتباطات مسئولانه‌تر عمل کنیم. به جای اینکه بگوییم «من که منظور بدی نداشتم»، می‌توانیم بپرسیم «پیام من چطور دریافت شد؟»، «چه چیزی باعث سوءتفاهم شد؟»، «چگونه می‌توانم واضح‌تر، محترمانه‌تر و مؤثرتر ارتباط برقرار کنم؟»
این نگاه برای والدین، زوج‌ها، مدیران، معلمان، درمانگران، کوچ‌ها، فروشندگان، سخنرانان و هر کسی که با انسان‌ها کار می‌کند بسیار ارزشمند است. چون کیفیت زندگی و کار ما تا حد زیادی به کیفیت ارتباطات ما وابسته است. ان‌ال‌پی کمک می‌کند ارتباط را فقط حرف زدن ندانیم، بلکه آن را یک فرایند زنده، دوطرفه و قابل یادگیری ببینیم.
فواید شرکت در دوره‌های ان‌ال‌پی
شرکت در دوره‌های ان‌ال‌پی می‌تواند برای هر فرد، بسته به هدف و مسیر زندگی‌اش، فواید متفاوتی داشته باشد. بعضی افراد از این دوره‌ها برای رشد فردی استفاده می‌کنند، بعضی برای بهتر کردن روابط، بعضی برای کار حرفه‌ای، بعضی برای آموزش، بعضی برای کوچینگ و بعضی برای مدیریت و رهبری است.
یکی از مهم‌ترین فواید ان‌ال‌پی، افزایش خودآگاهی است. فرد یاد می‌گیرد الگوهای ذهنی، احساسی، زبانی و رفتاری خود را بهتر بشناسد. بسیاری از ما سال‌ها با الگوهایی زندگی می‌کنیم که اصلاً متوجه آن‌ها نیستیم. ممکن است همیشه در تصمیم‌گیری تعلل کنیم، در رابطه‌ها یک الگوی تکراری داشته باشیم، هنگام فشار احساسی واکنش‌های مشابه نشان دهیم، یا با یک گفت‌وگوی درونی محدودکننده زندگی کنیم. ان‌ال‌پی این الگوها را روشن‌تر می‌کند.
فایده دیگر، بهبود ارتباطات مؤثر است. شرکت‌کننده یاد می‌گیرد چطور بهتر گوش دهد، دقیق‌تر سؤال بپرسد، پیام خود را روشن‌تر منتقل کند، زبان بدن و لحن را بهتر بفهمد و رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد بسازد. این مهارت‌ها در زندگی روزمره، خانواده، کار، آموزش و رهبری بسیار کاربردی هستند.
همچنین ان‌ال‌پی می‌تواند به فرد کمک کند هدف‌های خود را دقیق‌تر تعریف کند، موانع ذهنی را بشناسد، حالت‌های احساسی خود را مدیریت کند و برای تغییر، برنامه عملی‌تری بسازد. این یعنی ان‌ال‌پی فقط درباره فکر کردن نیست؛ درباره حرکت، انتخاب و اقدام آگاهانه هم هست.
ان‌ال‌پی در زندگی شخصی چه کمکی می‌کند؟
در زندگی شخصی، ان‌ال‌پی می‌تواند به ما کمک کند رابطه سالم‌تری با خودمان بسازیم. بسیاری از مشکلات ما فقط از بیرون نمی‌آیند؛ گاهی از گفت‌وگوی درونی، باورهای قدیمی، تصویر ذهنی ما از خودمان و معناهایی می‌آیند که به تجربه‌های گذشته داده‌ایم.
وقتی فرد در دوره ان‌ال‌پی شرکت می‌کند، یاد می‌گیرد به تجربه‌های درونی خود با دقت بیشتری نگاه کند. متوجه می‌شود چگونه بعضی خاطره‌ها هنوز روی تصمیم‌های امروز اثر می‌گذارند، چگونه بعضی کلمات در ذهنش احساس خاصی ایجاد می‌کنند، چگونه بدنش به بعضی موقعیت‌ها واکنش نشان می‌دهد و چگونه می‌تواند آگاهانه‌تر با خود برخورد کند.
این آگاهی می‌تواند به مدیریت بهتر احساسات کمک کند. برای مثال، فرد یاد می‌گیرد وقتی مضطرب، خشمگین، ناامید یا سردرگم است، فقط در احساس غرق نشود؛ بلکه بتواند آن را بشناسد، نام‌گذاری کند، الگوی آن را ببیند و راه سالم‌تری برای پاسخ دادن پیدا کند.
ان‌ال‌پی همچنین می‌تواند در تصمیم‌گیری، اعتمادبه‌نفس، هدف‌گذاری، تغییر عادت‌ها، بازسازی انگیزه و عبور از الگوهای تکراری کمک‌کننده باشد. به همین دلیل، حتی کسانی که قصد ندارند کوچ، مدرس یا درمانگر شوند، می‌توانند از این دوره‌ها برای رشد شخصی خود استفاده کنند.
ان‌ال‌پی در ارتباطات و روابط انسانی
یکی از قوی‌ترین کاربردهای ان‌ال‌پی در حوزه ارتباطات است. ما انسان‌ها با زبان زندگی می‌کنیم. با کلمات فکر می‌کنیم، با کلمات احساسات خود را بیان می‌کنیم، با کلمات رابطه می‌سازیم، سوءتفاهم ایجاد می‌کنیم، اعتماد می‌سازیم یا فاصله می‌گیریم.
ان‌ال‌پی به ما نشان می‌دهد که زبان فقط وسیله انتقال اطلاعات نیست؛ زبان می‌تواند تجربه بسازد. یک جمله می‌تواند فردی را آرام کند یا برنجاند. یک سؤال می‌تواند ذهن را باز کند یا ببندد. یک لحن می‌تواند امنیت ایجاد کند یا دفاع. وقتی این را بفهمیم، با کلمات مسئولانه‌تر رفتار می‌کنیم.
در دوره‌های ان‌ال‌پی، شرکت‌کننده یاد می‌گیرد چگونه ارتباط مؤثرتر بسازد. این شامل شنیدن فعال، توجه به زبان بدن، شناخت الگوهای زبانی، ساختن رابطه مبتنی بر اعتماد، پرسیدن سؤال‌های دقیق، تشخیص نیاز پشت کلمات و ایجاد فضای گفت‌وگوی سالم‌تر است.
این مهارت‌ها برای زوج‌ها، والدین، مدیران، معلمان، مشاوران، درمانگران، فروشندگان، سخنرانان و مربیان بسیار مهم‌اند. چون در هر نقشی که باشیم، کیفیت ارتباط ما می‌تواند کیفیت نتیجه ما را تغییر دهد.
ان‌ال‌پی در کوچینگ، آموزش و کار حرفه‌ای با انسان
برای کسانی که در حوزه کوچینگ، آموزش، مشاوره، درمان، مدیریت یا رشد فردی فعالیت می‌کنند، ان‌ال‌پی می‌تواند یک ابزار بسیار کاربردی باشد. چون این حوزه‌ها همگی با انسان، معنا، تغییر، انگیزه، تصمیم و ارتباط سروکار دارند.
یک کوچ با کمک ان‌ال‌پی می‌تواند بهتر بفهمد مراجع چگونه هدف خود را می‌سازد، چه باورهایی او را محدود می‌کند، چه منابعی در درونش فعال نیستند و چگونه می‌توان مسیر حرکت را برای او روشن‌تر کرد. یک مدرس می‌تواند با استفاده از اصول ان‌ال‌پی، فضای یادگیری بهتری بسازد، مفاهیم را ساده‌تر منتقل کند و با سبک‌های مختلف یادگیری ارتباط برقرار کند.
در مدیریت و رهبری نیز ان‌ال‌پی می‌تواند به شناخت بهتر تیم، ارتباط مؤثرتر، حل تعارض، ایجاد انگیزه، مدیریت فشار و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند. مدیرانی که زبان، احساسات، باورها و الگوهای ارتباطی انسان را بهتر می‌شناسند، معمولاً می‌توانند فضای انسانی‌تر و مؤثرتری در سازمان ایجاد کنند.
در کار حرفه‌ای با انسان، فقط داشتن اطلاعات کافی نیست. فرد باید بتواند گوش دهد، سؤال کند، الگو ببیند، فضا بسازد، تغییر را همراهی کند و با احترام به دنیای درونی افراد کار کند. ان‌ال‌پی برای این نوع کار، چارچوب‌ها و ابزارهای ارزشمندی ارائه می‌دهد.
چرا ما ان‌ال‌پی را انتخاب کردیم؟
ما در آکادمی جهان سرومی ان‌ال‌پی را انتخاب کردیم، چون این رویکرد میان ذهن، زبان، احساس، رفتار و ارتباط پلی کاربردی می‌سازد. ان‌ال‌پی به ما کمک می‌کند انسان را فقط از یک زاویه نبینیم. انسان فقط فکر نیست، فقط احساس نیست، فقط رفتار نیست و فقط کلماتش نیست. انسان مجموعه‌ای زنده از تجربه‌ها، معناها، باورها، بدن، زبان، رابطه‌ها و انتخاب‌هاست.
ما ان‌ال‌پی را انتخاب کردیم، چون رویکردی عملی است. یعنی فقط درباره تغییر حرف نمی‌زند، بلکه به فرد کمک می‌کند مسیر تغییر را تجربه، تمرین و اجرا کند. در این مسیر، شرکت‌کننده فقط شنونده نیست؛ او در تمرین‌ها، گفت‌وگوها، تجربه‌های فردی و گروهی و فرایندهای آموزشی مشارکت می‌کند.
ما ان‌ال‌پی را انتخاب کردیم، چون به ارتباط انسانی اهمیت می‌دهد. در دنیایی که بسیاری از رابطه‌ها سطحی، عجولانه یا پر از سوءتفاهم شده‌اند، یادگیری مهارت ارتباطی عمیق‌تر یک ضرورت است. ان‌ال‌پی به ما یادآوری می‌کند که پشت هر کلمه، انسانی با تجربه، ترس، امید، نیاز و معنا ایستاده است.
همچنین ما ان‌ال‌پی را انتخاب کردیم، چون می‌تواند به مسیر حرفه‌ای افراد کمک کند. کسی که ان‌ال‌پی را عمیق و استاندارد یاد می‌گیرد، می‌تواند از آن در کوچینگ، آموزش، مدیریت، ارتباطات، رشد فردی، تولید محتوا، سخنرانی، کارگاه‌های آموزشی و حتی مسیر کارآفرینی استفاده کند.
نگاه آکادمی جهان سرومی به آموزش ان‌ال‌پی
در آکادمی جهان سرومی، آموزش ان‌ال‌پی فقط انتقال تکنیک نیست. ما باور داریم که تکنیک بدون فهم، سطحی می‌شود؛ و فهم بدون تمرین، در زندگی جاری نمی‌شود. به همین دلیل، دوره‌های ان‌ال‌پی باید هم ساختار داشته باشند، هم تجربه، هم تمرین، هم گفت‌وگو و هم ارزیابی است.
در این نگاه، شرکت‌کننده باید فرصت داشته باشد مفاهیم را نه فقط بشنود، بلکه تجربه کند. باید بتواند سؤال بپرسد، تمرین کند، بازخورد بگیرد، خودش را در موقعیت‌های واقعی‌تر ببیند و به‌تدریج مهارت‌های خود را توسعه دهد.
ما ان‌ال‌پی را به عنوان مسیری برای فهم انسان، ارتباط آگاهانه، تغییر مسئولانه و رشد حرفه‌ای می‌بینیم. به همین دلیل، این دوره‌ها برای کسانی طراحی شده‌اند که می‌خواهند یادگیری را جدی بگیرند و آن را به بخشی از زندگی، کار یا مسیر حرفه‌ای خود تبدیل کنند.
در این مسیر، اخلاق حرفه‌ای اهمیت زیادی دارد. هر دانشی که با انسان کار می‌کند، باید با احترام، مسئولیت، مرزهای روشن و صداقت همراه باشد. ان‌ال‌پی زمانی ارزشمند است که در خدمت رشد، آگاهی، انتخاب و ارتباط سالم‌تر قرار بگیرد.
چه کسانی از یادگیری ان‌ال‌پی بیشترین بهره را می‌برند؟
ان‌ال‌پی برای طیف گسترده‌ای از افراد کاربرد دارد، اما بعضی گروه‌ها می‌توانند بیشترین بهره را از آن ببرند. کسانی که با انسان‌ها کار می‌کنند، معمولاً به مهارت‌های ان‌ال‌پی نیاز بیشتری دارند؛ چون کار آن‌ها فقط با وظایف و اطلاعات نیست، بلکه با احساسات، ارتباطات، تصمیم‌ها و معناهای انسانی درگیر است.
مربیان، کوچ‌ها، درمانگران، مشاوران، معلمان، مدیران، والدین، سخنرانان، فروشندگان، تولیدکنندگان محتوا، هنرمندان، نویسندگان و فعالان فرهنگی می‌توانند از ان‌ال‌پی برای ارتقای کیفیت کار خود استفاده کنند. هر کدام از این افراد به شکلی با زبان، تأثیرگذاری، شنیدن، هدایت، آموزش یا تغییر سروکار دارند.
همچنین افرادی که در مرحله تغییر شخصی هستند، می‌توانند از ان‌ال‌پی بهره ببرند. کسی که می‌خواهد مسیر شغلی خود را عوض کند، اعتمادبه‌نفس بیشتری بسازد، رابطه‌های سالم‌تری داشته باشد، هدف‌های روشن‌تری تعریف کند یا از الگوهای تکراری بیرون بیاید، می‌تواند در این مسیر ابزارهای مفیدی پیدا کند.
در نهایت، ان‌ال‌پی برای کسانی مناسب است که به رشد خود متعهدند. نه کسانی که فقط دنبال جواب سریع هستند، بلکه کسانی که حاضرند خود را بشناسند، تمرین کنند، بازخورد بگیرند و مسئولانه‌تر انتخاب کنند.
نتیجه‌گیری
ان‌ال‌پی برای ما یک مسیر آموزشی عمیق و کاربردی است؛ مسیری برای فهم بهتر انسان، ساختن ارتباط مؤثرتر، تغییر الگوهای محدودکننده و حرکت به سمت رشد آگاهانه. فلسفه ان‌ال‌پی به ما یادآوری می‌کند که انسان فقط محصول اتفاقات بیرونی نیست؛ بلکه می‌تواند با تغییر در معنا، زبان، توجه، باور و رفتار، تجربه تازه‌ای از خود و زندگی بسازد.
پیش‌فرض‌های ان‌ال‌پی کمک می‌کنند با خود و دیگران انسانی‌تر، منعطف‌تر و دقیق‌تر برخورد کنیم. وقتی می‌فهمیم نقشه هر فرد با دیگری متفاوت است، ارتباط ما آرام‌تر و عمیق‌تر می‌شود. وقتی شکست را بازخورد می‌بینیم، مسیر یادگیری باز می‌ماند. وقتی معنای ارتباط را در پاسخ دریافتی می‌بینیم، مسئولانه‌تر حرف می‌زنیم و بهتر گوش می‌دهیم.
شرکت در دوره‌های ان‌ال‌پی می‌تواند برای رشد فردی، ارتباطات، کوچینگ، آموزش، مدیریت، رهبری و مسیر حرفه‌ای بسیار مؤثر باشد. به همین دلیل، آکادمی جهان سرومی ان‌ال‌پی را به عنوان یکی از مسیرهای اصلی آموزشی خود انتخاب کرده است؛ چون این رویکرد می‌تواند به انسان کمک کند خود را بهتر بشناسد، با دیگران عمیق‌تر ارتباط بگیرد و آگاهانه‌تر مسیر زندگی و کار خود را بسازد.
References
Bandler, R., & Grinder, J. (1975). The Structure of Magic I: A Book About Language and Therapy. Science and Behavior Books.
Bandler, R., & Grinder, J. (1976). The Structure of Magic II: A Book About Communication and Change. Science and Behavior Books.
Bandler, R., & Grinder, J. (1979). Frogs into Princes: Neuro Linguistic Programming. Real People Press.
Dilts, R. B. (1983). Applications of Neuro-Linguistic Programming. Meta Publications.
Dilts, R. B. (1998). Modeling with NLP. Meta Publications.
Dilts, R. B. (1999). Sleight of Mouth: The Magic of Conversational Belief Change. Meta Publications.
Dilts, R. B., Grinder, J., Bandler, R., & DeLozier, J. (1980). Neuro-Linguistic Programming: Volume I: The Study of the Structure of Subjective Experience. Meta Publications.
Knight, S. (2002). NLP at Work: The Difference That Makes the Difference in Business. Nicholas Brealey Publishing.
McDermott, I., & Jago, W. (2001). The NLP Coach: A Comprehensive Guide to Personal Well-Being and Professional Success. Piatkus.
O’Connor, J., & Seymour, J. (1990). Introducing Neuro-Linguistic Programming: Psychological Skills for Understanding and Influencing People. Thorsons.
Ready, R., & Burton, K. (2010). Neuro-Linguistic Programming For Dummies. Wiley.
Tosey, P., & Mathison, J. (2009). Neuro-Linguistic Programming: A Critical Appreciation for Managers and Developers. Palgrave Macmillan.
International Association of NLP Institutes, IN. Official Website: https://www.nlp-institutes.net/
International Association of NLP Institutes, IN. Trainer Profile Page: https://www.nlp-institutes.net/soheila-dadkhahَ
